• TICKET

Presidency of The Republic of Türkiye, Directorate of National Palaces

YILDIZ SARAYI RESTORASYONUNDA SANAT DEĞERİ YÜKSEK DUVAR RESİMLERİ ORTAYA ÇIKARILDI

Milli Saraylar Başkanlığı’na bağlı Yıldız Sarayı’nda devam eden çok yönlü restorasyon çalışmaları ilklere sahne oluyor. Yıldız Sarayı’nın 2018 yılında Milli Saraylar ’a devriyle hız ve nitelik kazanan çalışmalarda, restorasyon kültürüne armağan niteliğinde bulgulara rastlanıyor. Özellikle ‘Çukur Saray’ olarak adlandırılan yapının duvarlarında yürütülen çalışmalarda, 5 kat boya raspasının altından çıkan sanat değeri yüksek duvar resimleri hayranlık uyandırıyor. Duvarlara resmedilen Beylerbeyi Sarayı ve Beykoz Kasrı başta olmak üzere Mesudiye Zırhlısı gibi resimler, son derece detaylı çizilmeleri yönüyle belge niteliği taşıyor. Yıldız Sarayı, restorasyon sürecine girdiği 5 yılın ardından ilk defa kapılarını basın mensuplarına açıyor. Çukur Saray’da gün yüzüne çıkarılan restorasyon bulguları kamuoyuyla paylaşılıyor.

UYGUNSUZ KULLANIM VE EKLEMELERLE ÖZGÜNLÜĞÜNÜ KAYBETMİŞ Yıldız Sarayı’nın II. avlusunda yer alan Çukur Saray, Sultan II. Abdülhamid döneminde padişahın evlenmemiş veya eşinden ayrılmış kızları ile kız kardeşleri için yaptırılmış. Harem bölümünün önemli yapılarından olan Çukur Saray, Milli Saraylar Başkanlığı’na devrine kadar uzun süre Yıldız Teknik Üniversitesi tarafından kullanılmış. Üniversitenin birden fazla bölümüne ev sahipliği yapan bina; uygunsuz kullanım, yanlış restorasyon ve aslına uygun olmayan eklemeler sonucunda özgün plan ve cephe özelliğini kaybetmiş.

SANAT DEĞERİ YÜKSEK DUVAR RESİMLERİ GÜN YÜZÜNE ÇIKARILDI Monoblok olarak inşa edilen 3 katlı Çukur Saray’da 90 mahal bulunuyor. Yapının 3. katında, uzun bir koridor boyunca art arda sıralanan odalardan merkezde yer alan 14 numaralı oda, duvar resimleri bakımından oldukça zengin. Niteliksiz 5 kat boya ve sıva katmanının altından çıkan resimlerin, sıva üstüne kalem işi olarak çizildiği anlaşılıyor. Odanın sağ ve sol duvarında 3 ayrı kartuş içinde sanat değeri yüksek 6 resim yer alıyor.

BEYLERBEYİ SARAYI VE BEYKOZ KASRI AYRINTILARIYLA ÇİZİLMİŞ Çukur Saray’ın 14 numaralı odasının sol duvarındaki resimlerden ilkinde Mesudiye Zırhlısı bulunuyor. 1873 yılında Londra’da yapılan Zırhlı, 1903’te Cenova’da yenileniyor, 1914’te Erenköy’de İngiliz denizaltısı tarafından batırılıyor. Bu resim, Mesudiye’nin 1873-1903 yılları arasında yelkenle donatılmış olduğu dönemi gösteriyor. Aynı resimde Mesudiye Zırhlısı’nın arkasında 20. yüzyıl başlarına ait yandan çarklı bir vapur görünüyor. Duvardaki ikinci resimde Beylerbeyi Sarayı, üçüncüsünde ise bir su değirmenin resmedildiği doğa görünümü yer alıyor. Odanın sağ duvarındaki 3 resimden ilkinde ise Kız Kulesi ve yelkenlilerin çizildiği Boğaziçi manzarası, ikincisinde Beykoz Kasrı ve sonuncusunda da doğa tasviri bulunuyor. 

MERDİVEN SAHANLIĞINDA 3,5 METRELİK DOĞA RESİMLERİ TESPİT EDİLDİ Çukur Saray’ın sadece odalarında değil merdiven sahanlığında da aynı teknik ve özellikte duvar resimleri gün yüzüne çıkarıldı. Alanda yapılan restorasyon araştırması çerçevesinde önce boya raspaları belirlendi, yüzey temizleme işlemi uygulandı ardından fotogrametrik tarama yapıldı. Her aşamada öncesi ve sonrası belgelenen çalışmalarda 4 kat niteliksiz boya ve sıva katmanının altından 3 kaset içinde, 3,5 metre yüksekliğinde, 3 farklı manzara resmi tespit edildi. DUVAR RESİMLERİ, OSMANLI RESİM SANATI AÇISINDAN ÖNEMLİ Sultan II. Abdülhamid döneminde Çukur Saray’ın duvarlarına çizilen resimler, ‘duvara asılı gösterim’ tekniği yönüyle Osmanlı resim sanatı açısından büyük önem taşıyor. Resimlerin son derece sanatlı kalem işi çerçeveyle sınırlandırılmış olması dikkat çekiyor. Duvar resimlerini yapan sanatçının, fotoğraftan veya kartpostaldan yararlandığı düşünülüyor. Duvar resimlerinin kim tarafından çizildiğine veya nereye ait olduğuna dair bilgilerin, Milli Saraylar uzmanları tarafından yapılacak değerlendirmeler neticesinde netlik kazanması bekleniyor. 

NEWS GALLERY