TEKSTİL


Milli Saraylar Tekstil Koleksiyonu’nda bulunan işlemeli eserler; 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyılın başına tarihlenen ve yeni sanat akımları ile geleneksel sanatın yeniden yorumlandığı özgün örneklerden oluşmaktadır. Milli Saraylar Tekstil Koleksiyonu’nda yaşmak bohçaları, sitil puşideleri, sofra puşideleri, seccadeler, şerbet mahramaları, abdest havluları, kadın kıyafetleri, dinî örtüler başta olmak üzere, çok çeşitli malzemelerden eser bulunmaktadır. Batılılaşma’nın etkisi ile Saray yaşamında yeni var olan göreneklerden dolayı, malzeme yönünden bir önceki yüzyıla göre bir artış görülmektedir. Genel olarak ele alındığında koleksiyonun büyük bir bölümünde, dönemin en sevilen işleme tekniği olan dival işi başta olmak üzere, pul işi, sarma, zincir işi gibi işleme tekniklerinin tercih edildiği görülür. İşlemelerde motifler, bir merkezden dağılan ya da birden fazla motifin tekrarlanması ile oluşturulan bordürler biçiminde yapılan düzenlemeler ile kullanılmıştır. Ayrıca motiflerin bazen stilize edilerek, bazı işlemelerde ise son derece natüralist biçimde tasvir edildikleri görülür. Koleksiyon eserleri çok çeşitli renk tonları ile işlenmiştir. Farklı renklerdeki tonlamalarla elde edilen derinlik ile işlemelerde, gerçekçi bir üslup kullanılmıştır. Saray koleksiyonunda ayrıca dival ve sarma tekniği ile işlenmiş bir grup deri eser bulunmaktadır. Koleksiyon, geç dönem Osmanlı saray işlemeleri ile ilgili belge niteliğindedir ve İmparatorluğun son döneminde çarşı ustalarınca, harem halkı tarafından ve kız sanayi mektepleri tarafından yapılmış işlemelerden oluşmaktadır. 1843 yılında Sultan Abdülmecid (1839-1861) devrinde kurulan Hereke Fabrikası, ürettiği çok çeşitli ve yüksek kaliteli kumaşlarla dönem saraylarının tefrişinde büyük rol oynamıştır. Hereke Fabrika-i Hümâyûnu Osmanlı saraylarının tefrişinde kullanılan perdelik ve döşemelik kumaşların yanı sıra çeşitli giyim eşyası, havlu gibi ürünleri ve yabancı konuklara verilen armağanları da dokumuştur. Ayrıca, Mekke ve Medine’deki kutsal mekânlarda yer alan döşemelik kumaşlar ve özellikle de Kâbe’nin örtüsü (kisvetü’l-Kâbe) de yine Hereke Fabrika-i Hümâyûnu’nda dokutturulurdu. I. Dünya Savaşı sırasında teşkil edilen yeni askerî birliklere (alaylara) teslim edilen sancaklar da yine bu fabrikada dokutturulmuş; saraylara ve saltanat makamına verdiği hizmet yanında, hilafet makamının da temsilinde belirleyici katkılarda bulunmuştur. Hereke kumaşlarında Batı etkili desenlerin yanında Osmanlı kimliğini yansıtan özgün yorum ve ifadeler, kendine has bir üslup oluşturmuştur. Milli Saraylar yapılarında kullanılan perdelerin ve mobilya döşemeliklerinin neredeyse tamamı Hereke ipekli kumaştandır.



TEKSTİL KOLEKSİYONUNDAN SEÇMELER
Seccade

Seccade


Osmanlı saraylarında, İslam inanış ve ibadetiyle kaynaşmış, namaz kılmak üzere kişiye özel bir eşya olan seccadelerin en ihtişamlı örnekleri kullanılmıştır. Sarayda seccade “namazlık” olarak adlandırılmıştır.












Sitil Puşidesi

Sitil Puşidesi


Sitil Puşideleri genellikle bir metre çapında, yuvarlak, üzeri silme ve ortası göbek işlemeli, kenarları sim saçak ya da sim harçlı örtülerdir. Saray ve konakların harem bölümündeki kahve sunum törenlerinde, kahve fincanlarının taşındığı tepsinin önünden sarkıtılan sitil puşidesi, ihtişamlı işlemeleri ile sunuma görsel bir zenginlik katardı. Eserin kondisyonu yüksek olmakla beraber dönemin işleme tekniği, malzeme kalitesi ve kompozisyonu açısından da nadide bir eserdir.



Tüm Koleksiyonlar
AYDINLATMA ARAÇLARI
DEKORATİF ESERLER
HALI
HAT SANATI VE YAZI TAKIMLARI
ISITMA - ENDÜSTRİ VE MUTFAK ARAÇLARI
KİTAP
MOBİLYA
SAAT VE MÜZİK ALETLERİ
SOFRA TAKIMLARI
TABLO
TEKSTİL
Adres: TBMM Genel Sekreterliği (Milli Saraylar), Dolmabahçe Sarayı - Beşiktaş / İSTANBUL Tel: 212 236 90 00 - Faks 212 227 66 73