AYDINLATMA ARAÇLARI


Aydınlatma Araçları Koleksiyonu'nun en önemli grubunu kristal avize ve şamdanlar oluşturmaktadır. Kristal eserlerin yanı sıra, dönemin üslup ve süsleme özelliklerini bünyesinde barındıran diğer avize, şamdan, lamba, aplik, paraçol, fener ve kandil gibi çok çeşitli aydınlatma araçları ile koleksiyon oldukça geniş bir dağılım göstermektedir. Dolmabahçe Sarayı ve Beylerbeyi Sarayı, 19. yüzyılın en ünlü cam üreticilerinin eserleri olan kristal avize ve şamdanlarla aydınlatılmıştır. Dönemin siyasî ortamı, yapılan ticarî antlaşmalar, İngiltere ve Fransa’nın düzenlediği uluslararası fuarlar söz konusu teknoloji ve sanat ürünlerinin Osmanlı saraylarına girmesinde önemli rol oynamıştır. Dolmabahçe Sarayı Mâbeyn’de ve Muâyede Salonu’nda mekânların fonksiyonlarını vurgulayacak nitelikte özenle seçilen ve sipariş edilen büyük boyutlu İngiliz kristali avizeler bulunmaktadır. Sultan Abdülaziz (1861-1876) tarafından yaptırılan Beylerbeyi Sarayı, Fransız Baccarat ürünleri olan renkli kristal avize ve şamdanları ile adeta bir kristal müzesi görünümündedir. İtalyan Murano camı ise, 19. yüzyılda eski gücünü ve önemini yitirmiş olsa da zarif örnekleriyle koleksiyonda yerini almıştır. Aydınlatma Araçları Koleksiyonu'nda önemli bir grubu oluşturan gümüş eserler içinde Sultan Abdülaziz'in annesi Pertevniyal Valide Sultan adına işlenmiş olan şamdan ve fenerler saltanat boyutundaki eserler olarak dikkati çekmektedir. Sultan II. Abdülhamid (1876-1909) döneminde Yıldız Sarayı’nda faaliyet gösteren Tamirhâne-i Hümâyûn mamulâtı iki adet ayaklı şamdan ise, Osmanlı ürünleri olarak koleksiyonun nadide eserleri arasındadır. Dolmabahçe Sarayı’nın yapımı ile birlikte, Sultan Abdülmecid (1839-1861) döneminde sipariş edilerek satın alınan eserlerin yanı sıra, Sultan Abdülaziz döneminde satın alınan İngiliz ve Fransız-Baccarat kristalleri, Sultan II. Abdülhamid (1876-1909) döneminde Osmanlı Devleti’nde ticaret yapan yabancı ticarethanelerden yerli zevke ve beğeniye göre satın alınan ve hediye yoluyla Saray’a giren eserlerle koleksiyon giderek zenginleşmiştir.



AYDINLATMA ARAÇLARI KOLEKSİYONUNDAN SEÇMELER
Kristal Avize-1

Kristal Avize-1


Bayramlaşma törenlerinin yapıldığı 2000 metrekareyi aşan, 56 sütunlu Muayede Salonu’nun 36 metre yükseklikteki görkemli kubbesinde, çatı altındaki piramidal bir çelik konstrüksiyona asılmış olan 4,5 tonluk, 464 aydınlatma mumlu avize, dönemin estetik ve teknolojik boyutlarını vurgulayan eşsiz bir sanat eseri olarak Dolmabahçe Sarayı’nın ve Milli Sarayların en değerli eserlerinden birisidir. Avizenin gövdesinde, iç kısımda iskelete takılmış olduğu görülen ahşap levhada, bu eserin 1853 yılında, Londra’da, Hancock Rixon & Dunt firmasından Frederick Rixon tarafından tasarlandığı öğrenilmektedir. Etikette “THIS CHANDELLER was planned and executed (by) FREDERİCK RIXON OF THE FIRM OF HANCOCK RIXON & DUNT, NO. 1. COCKSPUR STREET- LONDON, June 1853” yazısı okunmaktadır.

Kristal Avize-2

Kristal Avize-2


Aydınlatmada elektriğin enerji kaynağı olarak kullanılmaya başlamasından önceki yıllarda yapılmış bir avizedir. Yakıt olarak gaz kullanıldığı için “Gaz Periyodu Avizesi” olarak tanımlanan gruba girmektedir. Daha sonraki dönemde saraya elektrik tesisatı döşendikten sonra elektrik ampulleri ile aydınlatır hale getirilmiştir. Avize, ana taşıyıcı çubuk üzerine toplanmış üstün kaliteli şeffaf kristal ünitelerle meydana gelmektedir. Üç kademede daralarak yükselen çeşitli boyutlardaki kristal kollar üzerinde toplam 60 adet grave tekniği ile desenlenmiş fanus içerisinde, 60 adet ampul ile aydınlatma görevini yapmaktadır.

Tüm Koleksiyonlar
AYDINLATMA ARAÇLARI
DEKORATİF ESERLER
HALI
HAT SANATI VE YAZI TAKIMLARI
ISITMA - ENDÜSTRİ VE MUTFAK ARAÇLARI
KİTAP
MOBİLYA
SAAT VE MÜZİK ALETLERİ
SOFRA TAKIMLARI
TABLO
TEKSTİL
Adres: TBMM Genel Sekreterliği (Milli Saraylar), Dolmabahçe Sarayı - Beşiktaş / İSTANBUL Tel: 212 236 90 00 - Faks 212 227 66 73